Na rozwój i zróżnicowanie portugalskiej sztuki, a w szczególności architektury, wpływ miały m.in.: tajemnicze ludy neolityczne, potężni Rzymianie, inwazje ludów barbarzyńskich, wreszcie średniowieczne i nowożytne style architektonicznych.

Portugalia | Katedra w Evorze
Portugalia | Katedra w Evorze (by plugman)

Każdy z ludów nawiedzających portugalskie ziemie pozostawił po sobie trwałe ślady swojej obecności: megality, ruiny budowli reprezentacyjnych, budowle sakralne.

Spuściznę po Wizygotach reprezentują przede wszystkim VII-wieczne kościoły: São Pedro de Balsemao (okolice Lamego) i São Frutuoso (Braga).

Styl romański wprowadzony został za pośrednictwem mnichów z opactwa Cluny, a do najlepiej reprezentujących go budowli należą XII-wieczne kościoły w Bravães i Tomar oraz przypominające fortece katedry w Lizbonie, Coimbrze, Évorze, Bradze i Porto.

Od 1153 r. w Portugalii króluje gotyk, który to styl architektoniczny zaszczepili cystersi, zasłużeni przede wszystkim budową wspaniałych kościołów i opactw np. w Alcobaça. Dojrzały styl gotycki reprezentuje opactwo w Batalha z XIV w.

Portugalia | Opactwo w Alcobaça
Portugalia | Opactwo w Alcobaça (by archer10)

W XV w. rozwija się w Portugalii charakterystyczna gałąź malarstwa zwana „portugalskim prymitywizmem”, inspirowana sztuką flamandzką.

Za panowania Manuela I Szczęśliwego (1495-1521) rozwija się pełen przepychu styl manueliński łączący w sobie motywy morskie i florystyczne. Najciekawsze zabytki tego stylu znajdują się w Tomarze, Batalha, Lizbonie i Sintrze.

W XVI w. rozwija się rzeźba, w Coimbrze powstaje szkoła skupiona wokół francuskich rzeźbiarzy renesansowych.

Wiek XVIII to czas baroku, o pięknie i kunszcie jego sztuki najlepiej świadczą: pałac-klasztor w Mafrze, zdobienia biblioteki uniwersytetu w Coimbrze oraz złocone kolumny wielu kościołów.

Wybitną postacią portugalskiego świata sztuki w już bliższych nam czasach, był XX-wieczny malarz kubista – Amadeu de Sousa Cardoso, którego prace oglądać możemy w muzeum w Amarante. Współcześni artyści prezentują swe dzieła w galerii lizbońskiej Fundacji Gulbenkiana.

Portugalia | Klasztor hieronimitów (Mosteiro dos Jerónimos) w Lizbonie - perła stylu manuelińskiego
Portugalia | Klasztor hieronimitów (Mosteiro dos Jerónimos) w Lizbonie - perła stylu manuelińskiego (by dickobrien)